Xankəndi yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur

Azərbaycanın müasir tarixində xalqımızın yaddaşında dərin iz buraxan hadisələrdən biri torpaqlarımızın uzun illər işğal altında qalması və nəhayət, ərazi bütövlüyümüzün və dövlət suverenliyimizin tam bərpa olunmasıdır. Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində Azərbaycan ərazilərinin mühüm hissəsi uzun illər düşmən nəzarətində qalmış, yüz minlərlə soydaşımız doğma yurdlarından didərgin salınmış, şəhər və kəndlərimizdə tarixi-mədəni irsimizə qarşı məqsədyönlü şəkildə dağıdıcı siyasət həyata keçirilmişdir. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə də uzun illər doğma Azərbaycan torpaqları olaraq xalqımızın yaddaşında və qəlbində yaşasa da, işğal reallığının yaratdığı ağır vəziyyətlə üz-üzə qalmışdır.
Bu illər ərzində Azərbaycan dövləti qarşıya qoyduğu əsas milli məqsəddən – ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpasından – heç vaxt geri çəkilməmişdir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ardıcıl siyasət, güclü ordu quruculuğu, iqtisadi və hərbi potensialın artırılması, xalq–iqtidar birliyi Azərbaycanın qarşısında yeni imkanlar yaratdı. 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfər torpaqlarımızın böyük hissəsinin işğaldan azad edilməsini təmin etdi. 2023-cü il sentyabrın 19–20-də həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində isə Azərbaycanın dövlət suverenliyi bütün ərazisində tam bərpa olundu.
20 Sentyabr – Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri Gününün təsis edilməsi də bu tarixi prosesin məntiqi davamıdır. Bu gün həmin şəhərlərin Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olduğunu ifadə etməklə yanaşı, onların yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymasını da simvolizə edir. Artıq bu şəhərlərin adı yalnız uzun illər davam edən işğalın yaratdığı məhrumiyyətlərlə deyil, dövlət suverenliyinin bərpası, quruculuq, inkişaf və Böyük Qayıdışla əlaqələndirilir.
Bu baxımdan Xankəndinin timsalında baş verən proses xüsusi diqqət çəkir. Xankəndi şəhərində Azərbaycan Bayrağının yenidən ucaldılması dövlət suverenliyimizin bərpasının mühüm rəmzinə çevrildi. Prezident İlham Əliyevin şəhərdə Dövlət Bayrağını ucaltdığı tarixi gündən etibarən Xankəndidə ardıcıl şəkildə yeni həyatın əsasları formalaşdırılmağa başlandı. Ardınca şəhərin mərkəzində Zəfər paradının keçirilməsi, burada futbol matçının təşkili, Novruz tonqalının alovlandırılması və digər mühüm tədbirlər Xankəndinin Azərbaycanın ictimai-siyasi və mədəni həyatına yenidən qovuşmasının rəmzi ifadələrinə çevrildi. 
Xankəndidə aparılan işlərin əsas xüsusiyyəti şəhərin mövcud imkanlarının müasir tələblərə uyğunlaşdırılması, sosial və ictimai infrastrukturun yenilənməsi, yeni iqtisadi fəaliyyət sahələrinin yaradılması və şəhərin regional inkişaf proseslərinə fəal şəkildə qoşulmasıdır. Bu istiqamətdə Prezident İlham Əliyevin Xankəndiyə səfərləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının hər səfəri zamanı şəhərin gələcək inkişafı üçün mühüm layihələrin təqdimatı, təməlqoyma mərasimləri və açılışlar həyata keçirilib, yeni istiqamətlər müəyyənləşdirilib.
Xankəndidə təhsil sahəsinin inkişafı bu prosesin mühüm istiqamətlərindən biridir. Qarabağ Universitetinin yaradılması və fəaliyyətə başlaması şəhərin gələcəyində yeni səhifə açdı. Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə universitetin əsas binasının və tələbə yataqxanasının istifadəyə verilməsi, burada müasir təhsil mühitinin yaradılması, sonrakı mərhələdə Biznes və iqtisadiyyat fakültəsinin yeni binasının açılması və Mühəndislik fakültəsinin binasının təməlinin qoyulması Xankəndinin elm və təhsil mərkəzi kimi mövqeyinin gücləndirilməsinə xidmət edir. Qarabağ Universitetinin Klinikası, Tibb və sağlamlıq elmləri fakültəsinin tədris korpusu və digər təhsil infrastrukturu isə şəhərdə yeni nəsil mütəxəssislərin hazırlanması üçün geniş imkanlar yaradır. 
Şəhərin sosial infrastrukturunun yenilənməsi də diqqət mərkəzində saxlanılır. Xankəndidə məktəb və məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin əsaslı təmirdən sonra istifadəyə verilməsi, Kərkicahan qəsəbəsində məktəbin yenilənməsi, burada sakinlərin məskunlaşması üçün şəraitin yaradılması görülən işlərin yalnız şəhər mərkəzi ilə məhdudlaşmadığını göstərir. Bu tədbirlər Xankəndidə gündəlik həyatın bütün sahələrini əhatə edən yeni sosial mühitin formalaşdırılmasına yönəlib. 
Xankəndinin iqtisadi potensialının artırılması istiqamətində də mühüm addımlar atılır. Şəhərdə tikiş fabrikinin fəaliyyətə başlaması, yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması, “Xankəndi” Biznes Mərkəzinin, mehmanxanaların və Konqres Mərkəzinin istifadəyə verilməsi burada sahibkarlıq, xidmət və turizm imkanlarının genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Bu obyektlər şəhərin iqtisadi həyatının canlanmasına, yeni iş yerlərinin yaranmasına və Xankəndinin Qarabağın mühüm iqtisadi mərkəzlərindən birinə çevrilməsinə zəmin yaradır. 
Nəqliyyat və şəhər infrastrukturu istiqamətində həyata keçirilən layihələr də Xankəndinin gələcək inkişafında mühüm rol oynayacaq. Xankəndi Dəmir Yolu və Avtovağzal Kompleksinin təməlinin qoyulması, Xankəndi–Şuşa kanat yolunun inşası üçün ərazinin müəyyənləşdirilməsi, elektrik enerjisi infrastrukturunun gücləndirilməsi və digər layihələr şəhərin Qarabağın ümumi nəqliyyat və iqtisadi sisteminə daha sıx inteqrasiyasına imkan verəcək.
Xankəndidə Zəfər parkının yaradılması isə şəhərin yeni simasının mühüm elementlərindən biridir. Parkın təməlqoyma mərasimindən sonra burada aparılan genişmiqyaslı işlərin başa çatdırılması və Zəfər parkının istifadəyə verilməsi 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan Qələbənin və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasının şəhərin məkanında əbədiləşdirilməsinə xidmət edir. Bu məkan həm tarixi yaddaşın qorunması, həm də gələcək nəsillərin Zəfər tariximizi daha yaxından öyrənməsi baxımından xüsusi məna daşıyır. 
Xankəndinin inkişafı yalnız yerli əhəmiyyətli layihələrlə məhdudlaşmır. Şəhərdə yüksək səviyyəli beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsi onun Azərbaycanın regional və beynəlxalq əlaqələrində yeni mövqeyini də nümayiş etdirir. İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının 17-ci Zirvə görüşünün Xankəndidə keçirilməsi, müxtəlif ölkələrin dövlət və hökumət nümayəndələrinin burada qəbul edilməsi, beynəlxalq media nümayəndələri ilə görüşlərin təşkili şəhərin artıq yeni Azərbaycanın beynəlxalq tədbirlər məkanlarından birinə çevrildiyini göstərir. 
Bu gün Xankəndidə müşahidə olunan mənzərə Zəfərin yalnız hərbi nəticələrlə məhdudlaşmadığını aydın şəkildə göstərir. Dövlət Bayrağının ucaldılması ilə başlayan yeni mərhələ sonrakı dövrdə təhsil, səhiyyə, nəqliyyat, iqtisadiyyat, turizm, mədəniyyət və sosial infrastruktur sahələrində ardıcıl layihələrlə davam etdirilir. Mədəniyyət Mərkəzinin yenidən qurularaq istifadəyə verilməsi, yeni istehsal müəssisəsinin fəaliyyətə başlaması, mehmanxana və digər xidmət obyektlərinin açılması Xankəndidə həyatın müxtəlif istiqamətlər üzrə canlandığını göstərən nümunələrdəndir. 
Beləliklə, uzun illər Azərbaycanın ümumi inkişaf prosesindən ayrı salınmış Xankəndi bu gün ölkəmizin yeni quruculuq mərhələsinin mühüm ünvanlarından birinə çevrilir. Burada görülən işlər şəhərin tarixi və mövcud imkanlarının qorunmaqla müasir tələblər əsasında inkişaf etdirilməsinə, sosial-iqtisadi həyatın canlandırılmasına və yeni yaşayış mühitinin formalaşdırılmasına yönəlib. Xankəndidə baş verən dəyişikliklər Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü və dövlət suverenliyini bərpa etdikdən sonra qarşıya qoyduğu əsas məqsədlərdən birinin – Qarabağda davamlı, təhlükəsiz və firavan həyatın təmin olunmasının – ardıcıl şəkildə həyata keçirildiyini göstərir.
20 Sentyabr – Xankəndi şəhəri Günü də məhz bu yeni reallığın ifadəsidir. Bu gün keçmişi xatırlamaqla yanaşı, gələcəyə baxışın, quruculuq əzminin və Qarabağın dirçəldilməsi istiqamətində görülən işlərin əhəmiyyətini də önə çıxarır. Xankəndidə həyata keçirilən layihələr Zəfərdən sonra Azərbaycanın qarşısında açılan yeni imkanların real nəticələrə çevrildiyini və bu şəhərin ölkəmizin gələcək inkişaf xəritəsində mühüm yer tutacağını göstərir. 

Samir Hüseynov,
Salyan regional “ASAN xidmət Mərkəzinin direktoru, YAP fəalı