İqtisadi potensial və böyük quruculuq
Hər bir dövlətin uzunmüddətli inkişafı onun iqtisadi potensialından, maliyyə imkanlarından və mövcud resurslardan səmərəli istifadə etmək bacarığından asılıdır. Güclü iqtisadiyyat həm ölkənin beynəlxalq mövqeyinin möhkəmlənməsinə, həm də qarşıya qoyulan sosial və strateji hədəflərin reallaşdırılmasına imkan yaradır. Azərbaycanın son illərdə əldə etdiyi iqtisadi nailiyyətlər, maliyyə sabitliyinin qorunması, investisiya imkanlarının genişlənməsi və azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən irimiqyaslı layihələr ölkəmizin inkişafının ardıcıl xarakter daşıdığını göstərir.
Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında Prezident, Partiyanın Sədri cənab İlham Əliyevin çıxışında iqtisadi və sosial məsələlərə, ölkəmizin maliyyə imkanlarına, investisiya siyasətinə, eləcə də Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpasına xüsusi diqqət yetirilməsi qarşıda duran vəzifələrin əhatəsini aydın şəkildə nümayiş etdirir. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın iqtisadi potensialının daha da gücləndirilməsi, əldə edilmiş nailiyyətlərin qorunması və əhalinin rifahının yüksəldilməsi istiqamətində görüləcək işlərin əhəmiyyətini ortaya qoyur.
Ölkənin iqtisadi inkişafının əsas məqsədlərindən biri vətəndaşların həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi, sosial müdafiə tədbirlərinin davam etdirilməsi və əhalinin rifahının yaxşılaşdırılmasıdır. Prezident İlham Əliyev qurultaydakı çıxışında gələn il minimum əməkhaqqının, pensiyaların və sosial müavinətlərin artırılacağını bildirərək bu siyasətin müntəzəm xarakter daşıdığını vurğulayıb. Dövlətin sosial siyasətində əsas istiqamətlərdən biri iqtisadi imkanların genişlənməsinə uyğun olaraq vətəndaşların sosial təminatının gücləndirilməsidir. Bu yanaşma iqtisadi inkişafla sosial rifah arasında qarşılıqlı əlaqənin qorunmasını tələb edir.
Sosial öhdəliklərin davamlı şəkildə yerinə yetirilməsi, eyni zamanda, güclü iqtisadi bazanın mövcudluğunu zəruri edir. İqtisadi artımın təmin olunması, yeni investisiyaların cəlb edilməsi, qeyri-neft-qaz sektorunun inkişaf etdirilməsi və sahibkarlıq mühitinin yaxşılaşdırılması bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın malik olduğu iqtisadi potensial və həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət qarşıdakı illərdə də inkişafın davam etdirilməsi üçün geniş imkanlar yaradır.
Bu prosesdə investisiya siyasəti xüsusi yer tutur. Prezident İlham Əliyevin qurultaydakı çıxışında qeyd etdiyi kimi, iqtisadiyyatın inkişafı üçün investisiyaların cəlb edilməsi vacib şərtlərdəndir. Azərbaycanda keçirilən beynəlxalq investisiya forumları ölkəmizin iqtisadi imkanlarının dünya işgüzar dairələrinə təqdim edilməsi, yeni əməkdaşlıq əlaqələrinin qurulması və uzunmüddətli investisiya layihələrinin reallaşdırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Dövlət başçısının məlumatına görə, 2025-ci və 2026-cı illərdə keçirilmiş iki beynəlxalq investisiya forumunda imzalanan investisiya müqavilələrinin ümumi həcmi 20 milyard dolları ötüb.
Bu göstərici Azərbaycanın investisiya cəlbediciliyinin və iqtisadi potensialına beynəlxalq marağın mühüm ifadəsidir. Xarici investisiyaların həm neft-qaz, həm də qeyri-neft-qaz sektorlarına yönəldilməsi iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, yeni istehsal sahələrinin yaradılması, məşğulluğun artırılması və müasir texnologiyaların tətbiqi baxımından əhəmiyyətlidir. Bununla yanaşı, yerli istehsalın genişləndirilməsi, sahibkarlığın dəstəklənməsi və rəqabətqabiliyyətli məhsulların istehsalı ölkənin iqtisadi müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Azərbaycanın iqtisadi siyasətində maliyyə sabitliyinin qorunması və dövlət borcunun aşağı səviyyədə saxlanılması da mühüm istiqamətlərdəndir. Prezident İlham Əliyev qurultaydakı çıxışında ölkəmizin xarici borcunun ümumi daxili məhsula nisbətinin 5,6 faiz təşkil etdiyini, valyuta ehtiyatlarının isə 90 milyard dollara çatdığını bildirib. Dövlət başçısının diqqətə çatdırdığı bu göstəricilər ölkənin maliyyə imkanlarının genişliyini və iqtisadi sabitliyin təmin olunması istiqamətində görülən işlərin nəticələrini əks etdirir.
Xüsusilə diqqətçəkən məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycan eyni zamanda ordu quruculuğu, sərhədlərin mühafizəsi, müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi və işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası kimi böyük maliyyə vəsaiti tələb edən istiqamətlərdə də ardıcıl tədbirlər həyata keçirir. Buna baxmayaraq, ölkənin valyuta ehtiyatlarının artırılması iqtisadi və maliyyə sabitliyinin qorunmasına xidmət edir. Güclü maliyyə imkanları dövlətin həm cari vəzifələri yerinə yetirməsinə, həm də gələcək nəsillər qarşısında məsuliyyətini nəzərə alaraq uzunmüddətli inkişaf planlarını reallaşdırmasına şərait yaradır.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası isə Azərbaycanın qarşısında duran əsas strateji vəzifələrdən biridir. Bu ərazilərin yenidən qurulması, infrastrukturun bərpası, yaşayış məntəqələrinin müasir tələblərə uyğun salınması və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışının təmin edilməsi genişmiqyaslı və uzunmüddətli fəaliyyət tələb edir. Prezident İlham Əliyevin qurultaydakı çıxışında səsləndirdiyi məlumatlar bu istiqamətdə görülən işlərin miqyasını aydın göstərir. Dövlət başçısının bildirdiyinə görə, həmin dövrdə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 96 min insan yaşayır, çalışır və təhsil alır, bölgələrin inkişafına isə indiyədək 28 milyard manat vəsait ayrılıb.
Bu vəsaitin böyük hissəsinin infrastruktur layihələrinə yönəldilməsi bölgələrin gələcək inkişafı üçün zəruri təməlin yaradılmasına xidmət edir. Yol və kommunikasiya xətlərinin çəkilməsi, elektrik enerjisi və digər zəruri xidmətlərin təmin olunması, yaşayış məntəqələrinin bərpası, sosial obyektlərin yaradılması ərazilərin iqtisadi və ictimai həyata inteqrasiyasını sürətləndirir. Eyni zamanda, insanların doğma torpaqlarına qayıdaraq orada yaşaması, işləməsi və təhsil alması Böyük Qayıdış prosesinin əsas mahiyyətini təşkil edir.
Hazırda 48 yaşayış məntəqəsində keçmiş məcburi köçkünlərin məskunlaşması bu istiqamətdə əldə olunan mühüm nəticələrdəndir. Prezident İlham Əliyev Böyük Qayıdışın bundan sonrakı illərdə daha da sürətlənəcəyini bildirib. Qarşıdakı dövrdə əsas məqsəd yalnız yaşayış evlərinin tikilməsi deyil, eyni zamanda, bölgələrdə dayanıqlı məşğulluğun yaradılması, iqtisadi fəaliyyətin genişləndirilməsi, sahibkarlığın inkişafı və insanların rahat yaşayışı üçün zəruri şəraitin təmin edilməsidir. Bu baxımdan Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr ölkənin ümumi iqtisadi inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir.
Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında səsləndirilən fikirlər iqtisadi inkişafın, sosial rifahın və strateji layihələrin bir-biri ilə sıx bağlı olduğunu göstərir. Maliyyə sabitliyi və investisiyaların artması ölkə iqtisadiyyatının güclənməsinə, sosial siyasətin davam etdirilməsinə və azad edilmiş ərazilərin bərpasına geniş imkanlar yaradır.
Qarşıdakı illərdə əsas vəzifələr əldə olunmuş nailiyyətləri qorumaq, iqtisadi inkişafı davam etdirmək və Böyük Qayıdış prosesini sürətləndirməkdir. Bu məqsədlərə nail olmaq Azərbaycanın iqtisadi qüdrətini daha da artıracaq və ölkəmizin gələcək inkişafına mühüm töhfə verəcəkdir.
Lətif Zərbəliyev,
YAP Salyan rayon təşkilatının veteran üzvü