Qardaşlıq münasibətləri həmrəyliyimizin və ortaq gələcəyimizin əsasını təşkil edir

Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətləri son illərdə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Tarixi bağlılıq, ortaq milli-mənəvi dəyərlər, qarşılıqlı etimad və bir-birinin maraqlarına hörmət üzərində qurulan bu münasibətlər siyasi, iqtisadi, humanitar və mədəni sahələrdə getdikcə daha da möhkəmlənir. Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya dövlətlərini birləşdirən amillər yalnız coğrafi yaxınlıq və tarixi əlaqələrlə məhdudlaşmır. Xalqlarımızın oxşar mədəni irsi, zəngin ənənələri və gələcək nəsillərə ötürülən ortaq dəyərləri dövlətlərimiz arasında əməkdaşlığın möhkəm təməlini yaradır.
Bu gün Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələri regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi, iqtisadi əlaqələrin inkişafı, nəqliyyat imkanlarının artırılması və beynəlxalq müstəvidə qarşılıqlı fəaliyyətin gücləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atırlar. Dövlət başçıları arasında müntəzəm təmaslar, keçirilən görüşlər və əldə olunan razılaşmalar əlaqələrin davamlı inkişafına xidmət edir. Bu baxımdan, oktyabrın 8-də Türkmənistanın Türkmənbaşı şəhərində keçirilən Azərbaycan Respublikası və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşü xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Görüş region ölkələri arasında dialoqun genişləndirilməsi, mövcud əməkdaşlıq imkanlarının daha səmərəli dəyərləndirilməsi və birgə fəaliyyətin gələcək istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm platforma kimi diqqət çəkir.
Tədbirdə çıxış edən Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əlaqələrinin inkişafına, qarşılıqlı əməkdaşlığın genişləndirilməsinə və regionda formalaşan yeni imkanlara dair mühüm fikirlər səsləndirib. Dövlət başçısı Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət görüşündə tamhüquqlu iştirakının əhəmiyyətini qeyd edərək, bu qərara görə iştirakçı ölkələrin rəhbərlərinə təşəkkürünü bildirib. Prezidentin çıxışında siyasi münasibətlərin yüksək səviyyəsi, ticarət və iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi, qarşılıqlı investisiyaların artması, birgə layihələrin həyata keçirilməsi və nəqliyyat-kommunikasiya imkanlarının inkişafı əsas istiqamətlər kimi önə çəkilib.
Dövlət başçısı ötən il Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında ticarət dövriyyəsinin 50 faizdən çox artdığını, Mərkəzi Asiya ölkələrinin kapitalı əsasında fəaliyyət göstərən 400-dən artıq şirkətin Azərbaycanda işlədiyini diqqətə çatdırıb. Eyni zamanda, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla yaradılmış birgə investisiya fondlarının potensialından daha fəal istifadə olunmasının vacibliyini vurğulayıb. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, əməkdaşlıq yalnız qarşılıqlı ticarətin artırılması ilə məhdudlaşmamalı, ölkələr birgə investisiya yatırmalı, istehsal müəssisələri yaratmalı və beynəlxalq bazarlara birlikdə çıxmalıdırlar. Bu yanaşma dövlətlərimiz arasında iqtisadi tərəfdaşlığın daha dərin və uzunmüddətli əsaslar üzərində qurulmasına imkan yaradır.
Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əlaqələrində humanitar əməkdaşlıq da xüsusi yer tutur. Çünki dövlətlər arasında münasibətlərin möhkəmlənməsi yalnız iqtisadi göstəricilər və siyasi razılaşmalarla ölçülmür. Xalqların bir-birinə mənəvi yaxınlığı, ortaq tarixə və mədəniyyətə bağlılığı, təhsil və mədəniyyət sahələrində həyata keçirilən təşəbbüslər də bu münasibətlərin davamlılığını təmin edən mühüm amillərdir. Bu baxımdan, Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində qardaş ölkələrin həyata keçirdiyi layihələr böyük məna daşıyır.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Özbəkistanın Füzuli şəhərində Mirzə Uluqbəy adına məktəb, Qazaxıstanın Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi, Qırğızıstanın isə Ağdam şəhərində Manas adına məktəb inşa etməsini xüsusi qeyd edib və göstərilən dəstəyə görə minnətdarlığını bildirib. Bu layihələr qardaş ölkələrin Azərbaycana münasibətinin, xalqımızla həmrəyliyinin və ölkəmizin gələcəyinə olan inamının əyani təzahürüdür.
Füzuli və Ağdam şəhərlərində təhsil müəssisələrinin, eləcə də Füzulidə uşaqların yaradıcılıq imkanlarının inkişafına xidmət edən mərkəzin yaradılması azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və quruculuq işlərinə verilən dəyərli töhfədir. Bu obyektlər bölgədə həyatın yenidən canlanmasına, uşaqların keyfiyyətli təhsil almasına, onların bilik və bacarıqlarının inkişafına xidmət edir. Eyni zamanda, həmin layihələr özündə daha geniş məna daşıyır: onlar Azərbaycanla qardaş ölkələr arasında dostluğun gələcək nəsillərin həyatında da yaşadılmasına, xalqlarımızın bir-birinə daha da yaxınlaşmasına şərait yaradır.
Mirzə Uluqbəy, Kurmanqazı və Manas kimi tarixi şəxsiyyətlərin adlarının Azərbaycanda yaradılmış təhsil və yaradıcılıq müəssisələrinə verilməsi də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu adlar türk xalqlarının elm, mədəniyyət, ədəbiyyat və mənəvi irsinin zənginliyini ifadə edir. Onların Azərbaycan torpağında yeni nəsillərə təqdim olunması ortaq mədəni irsimizin yaşadılmasına və təbliğinə xidmət edir. Belə təşəbbüslər gənclərin yalnız öz ölkələrinin deyil, digər türk xalqlarının da tarixi və mədəniyyəti haqqında məlumat əldə etməsinə, ortaq dəyərləri daha dərindən mənimsəməsinə imkan yaradır.
Qardaş ölkələrin Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində quruculuq prosesinə verdiyi töhfələr həm də xalqlarımız arasında sarsılmaz həmrəyliyin göstəricisidir. Uzun illər işğal altında qalmış torpaqlarımızda şəhər və kəndlər yenidən qurulur, müasir infrastruktur yaradılır, insanların doğma yurdlarına qayıdışı üçün zəruri şərait formalaşdırılır. Bu prosesdə qardaş dövlətlərin iştirakı və dəstəyi Azərbaycan xalqı tərəfindən yüksək qiymətləndirilir. Həmin layihələr bir daha göstərir ki, türk dövlətləri çətin və məsuliyyətli dövrlərdə bir-birinin yanında olmağı, ortaq maraqlara xidmət edən təşəbbüsləri dəstəkləməyi mühüm prinsip kimi qəbul edirlər.
Bütün bu istiqamətlər bir həqiqəti ortaya qoyur: Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında əməkdaşlıq geniş potensiala malikdir və bu potensialın reallaşdırılması üçün əlverişli siyasi mühit mövcuddur. Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı görüşündə səsləndirdiyi fikirlər də münasibətlərin gələcək inkişafı üçün aydın istiqamətlər müəyyənləşdirir. Qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsi, birgə layihələrin artırılması, humanitar əlaqələrin genişləndirilməsi və iqtisadi imkanların birləşdirilməsi ortaq məqsədlərə çatmaq üçün mühüm şərtlərdir. Ortaq tarixə, milli-mənəvi dəyərlərə və qarşılıqlı dəstəyə əsaslanan bu əməkdaşlıq Azərbaycanla Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında əlaqələrin daha da möhkəmlənməsinə, regional sabitliyin qorunmasına və xalqlarımızın gələcək nəsilləri üçün yeni imkanların yaradılmasına xidmət edir.

Yaşar Muradov,
Salyan Dövlət Kukla Teatrının direktoru, YAP fəalı